Izjava Željke Cvijanović je prva tačka dnevnog reda, ali je predsjednik NSRS Nenad Stevandić naknadno na dnevni red dodao i svoj prijedlog.
Radi se o Deklaraciji za zaštitu vitalnih nacionalnih interesa srpskog naroda u Bosni i Hercegovini, koja je objavljena na stranici NSRS uoči ove sjednice.
U prvom dijelu ove deklaracije, navodi se da je ona predložena na inicijativu Asocijacije “Stvaraoci Republike Srpske” i Boračke organizacije RS-a.
Već u prvom dijelu deklaracije se iznose ocjene o entitetu RS kao “državi” i “zemlji”, dok se agresija na BiH naziva “proteklim tragičnim građanskim sukobom”.
“Imajući u vidu da je Republika Srpska stvorena i odbranjena u Odbrambeno-otadžbinskom ratu, zajedno s našim narodom, vojskom i policijom, imamo obavezu i nosimo posebnu odgovornost da u sadašnjoj složenoj regionalnoj i široj međunarodnoj situaciji sačuvamo našu zemlju i odbranimo naše vitalne nacionalne interese za koje su živote položile hiljade naših rodoljuba tokom proteklog tragičnog građanskog sukoba u BiH”, navodi se u uvodu.
U samom tekstu ove deklaracije, koja sadrži šest tačaka, ističe se potreba “odbrane institucija RS-a”.
“Narodna skupština Republike Srpske naglašava važnost odbrane demokratski izabranih institucija Republike Srpske od svih pokušaja da budu smanjene ili ukinute njihove nadležnosti i prenijete na nivo unitarne BiH, suprotno ustavima Republike Srpske i BiH, a koje je verifikovao Dejtonski mirovni sporazum kao međunarodni ugovor”, piše u prvoj tački.
Traži se i poništenje odluka visokih predstavnika u BiH, i to kroz državne institucije. Ovo je pitanje na kojem su političari okupljeni oko SNSD-a uporno insistirali u prethodnom periodu jer se nadaju da bi novi visoki predstavnik mogao ukinuti izmjene Krivičnog zakona BiH po kojima je osuđen Milorad Dodik.
“Neophodno je kroz parlamentarne procedure na nivou BiH, što uključuje i poništenje niza odluka visokih predstavnika, vratiti dejtonske nadležnosti Republike Srpske, a koje su joj mimo ustava i zakona oduzete uz svesrdnu podršku dijela međunarodne zajednice i unitarističkih snaga u BiH. To na kraju podrazumijeva i prestanak mandata OHR-a i visokog predstavnika i okretanje dijalogu i političkom dogovoru svih relevantnih političkih subjekata o budućnosti BiH”, piše u ovoj tački.
Referirali su se i na pitanje državne imovine, u skladu s narativom političke scene u ovom entitetu.
“Narodna skupština Republike Srpske podsjeća na važnost sprečavanja svih pokušaja da se oduzme imovina Republike Srpske, a da se vlasništvo nad njom kao i njenim korištenjem prenese na nivo BiH i u tom smislu je potrebno pooštravanje zakonskih propisa i kažnjavanje svih zloupotreba koje se odnose na ovo vitalno nacionalno pitanje”, navodi se.
Posebno se ističe pitanje nacionalnih spomenika.
“Zaštita kulturno-istorijskog nasljeđa, pored ostalog spomenika nacionalne kulture, jezika, pisma, pravoslavnih hramova, srpskih grobalja i slično, od njihovog negiranja, prisvajanja kao i revizije istorijskih činjenica u ovoj oblasti je od izuzetnog značaja”, stoji u ovoj deklaraciji.
U pretposljednjoj tački se navodi razlog za ovakav potez u kontekstu budućnosti RS-a.
“Cilj treba da bude ekonomski održiva i socijalno stabilna Republika Srpska u kojoj će se svi njeni dijelovi ravnopravno razvijati kako bi se mladima pružile podjednake šanse za normalan život sa izvjesnom perspektivom za njih i njihove porodice ako ostanu u sredinama gdje su rođeni i gdje mogu imati sigurno zaposlenje. Stabilan ekonomski razvoj podrazumijeva najoštriji obračun sa kriminalom i korupcijom, posebno u javnim preduzećima i institucijama”, piše u petoj tački ove deklaracije.
Na kraju, traži se i produbljivanje odnosa između ovog bh. entiteta i Srbije.
“Narodna skupština Republike Srpske poziva na dalje produbljivanje saradnje sa Republikom Srbijom na osnovu Sporazuma o uspostavljanju specijalnih paralelnih odnosa između Republike Srpske i Republike Srbije u ekonomskom, kulturnom, obrazovnom, infrastrukturnom, bezbjednosnom i svim drugim sektorima. Ova saradnja ni u kojem pogledu nije usmjerena protiv druga dva naroda u BiH niti protiv bilo koje susjedne zemlje, nego doprinosi miru i stabilnosti u BiH. Njen cilj je da se još više ojača i učvrsti srpski nacionalni identitet i da Republika Srpska i Republika Srbija ostanu sigurni garanti opstanka srpskog naroda na ovim oduvijek turbulentnim balkanskim prostorima”, navodi se u deklaraciji koju je predložio Nenad Stevandić.
